عفونت مکر واژن؛ راهنمای جامع تشخیص، علل و درمان
عفونت مکر واژن یکی از شایعترین مشکلات بهداشتی زنان میشود که بر کیفیت زندگی افراد تأثیرگذار باشد. این وضعیت به طور کلی زمانی رخ می دهد که فرد بیش از یک بار در سال دچار آن می شود. معضل مکرر واژن میتواند ناشی از عوامل مختلف باشد و نیاز به بررسی دقیق و درمان مناسب دارد که در ادامه موارد این اشاره و توضیحات دقق و لازم را میدهیم. تشخیص علل، علائم و روشهای درمان این مشکل به زنان کمک میکند تا با توجه به آن، از عوارض جانبی آن جلوگیری کنند. اگر شما نیز با این مشکل دست و پنجه نرم می کنید و به دنبال تشخیص و درمان قطعی هستید، ما را تا انتهای مقاله دنبال کنید.

آیا عفونت مکرر واژن خطرناک است؟
عفونت مکرر واژن معمولاً خطر جدی ایجاد نمی کند، اما اگر به موقع درمان نشود، می تواند عوارض جدی ایجاد کند. این نوع عفونت ممکن است منجر به التهاب مزمن، کاهش باروری، افزایش خطر عفونت دستگاه تناسلی فوقانی و حتی مشکلات روانی شود. عفونت مکرر واژن نیز می تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و زمینه را برای ابتلا به بیماری های دیگر آماده کند. قابل ذکر است که این نوع عفونت در دوران بارداری خطر زایمان زودرس و مشکلات جنینی را افزایش می دهد، بنابراین بی توجهی به عفونت مکرر واژن و اقدام نکردن برای درمان آن می تواند عواقب نامطلوبی داشته باشد.
علل عفونت مکرر واژن چیست؟
به طور کلی عفونت مکرر واژن به دلایل زیر رخ می دهد، بنا به پیشنهاد دکتر گیتی سحازی متخصص زنان و زایمان، در صورت داشتن یا مشاهده این علائم که در ادامه به تفصیل توضیح داده ایم، به پزشک مراجعه کنید یا می توانید به صورت آنلاین با پزشک وقت ملاقات رزرو کنید تا در اسرع وقت مشکل شما را بررسی و درمان را پیشنهاد کنند:
· تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی یکی از مهم ترین علل عفونت های مکرر واژن است. در دوران قاعدگی، یائسگی، بارداری و شیردهی، سطح هورمون های جنسی دچار نوسانات شدیدی می شود که تعادل میکروبی واژن را تحت تاثیر قرار می دهد که می تواند یکی از دلایل عفونت های مکرر باشد، بنابراین استفاده از قرص های ضد بارداری می تواند تعادل هورمونی را مختل کرده و احتمال عفونت های مکرر واژن را افزایش دهد.
·ضعف سیستم ایمنی
ضعف سیستم ایمنی یکی از دلایل اصلی عفونت های مکرر واژن است. افرادی که بیماری های خودایمنی دارند، داروهایی مصرف می کنند که سیستم ایمنی را تضعیف می کنند یا تحت استرس شدید هستند، مستعد ابتلا به این نوع عفونت ها هستند. همچنین دیابت با تضعیف سیستم دفاعی بدن و ایجاد محیط مناسب برای رشد میکروارگانیسم ها باعث عفونت های مکرر واژن می شود. بیماریهای مزمن مانند HIV، سرطان و درمانهای شیمیدرمانی نیز سیستم ایمنی را تضعیف میکنند و خطر عفونتهای مکرر را افزایش میدهند.
· استفاده نادرست از آنتی بیوتیک ها
استفاده نامناسب و بیش از حد از آنتی بیوتیک ها یکی از علل مهم عفونت های مکرر واژن است. در حالی که آنتی بیوتیک ها باکتری های مضر را از بین می برند، باکتری های مفید واژن را نیز از بین می برند و تعادل میکروبی طبیعی را مختل می کنند. این وضعیت فرصت خوبی برای رشد قارچ ها و سایر میکروارگانیسم های مضر فراهم می کند. مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک ها، عدم تکمیل دوره درمان و مصرف خودسرانه این داروها از عوامل تشدید کننده محسوب می شوند.
·بهداشت نامناسب
عدم رعایت اصول بهداشتی صحیح یکی از دلایل اصلی عفونت های مکرر واژن است. استفاده از صابون های قوی، دوش مکرر واژن، استفاده از مواد شیمیایی معطر برای ناحیه تناسلی و پاک کردن نامناسب از پشت به جلو می تواند تعادل طبیعی واژن را بر هم بزند. پوشیدن لباسهای تنگ و غیر قابل تنفس، استفاده از نوارهای بهداشتی بیکیفیت و تعویض نکردن مرتب آنها نیز زمینهساز عفونت است. همچنین، استفاده بیش از حد از پودر تالک، اسپریهای معطر و سایر مواد شیمیایی در ناحیه تناسلی نیز به عفونتهای مکرر واژن کمک میکند.
علائم هشداردهنده عفونت مکرر واژنعلائم هشدار دهنده عفونت مکرر واژن
اگر چندین مورد از علائم زیر را همزمان تجربه کردید، به احتمال زیاد عفونت واژن مکرر دارید:
1. خارش و سوزش شدید
خارش و سوزش شدید در ناحیه واژن یکی از اولین و مهمترین علائم عفونت مکرر واژن است. این علائم معمولاً در طول روز تشدید می شوند و می توانند خواب و فعالیت های روزانه فرد را مختل کنند. خارش ممکن است در داخل واژن، ورودی آن یا در نواحی اطراف آن احساس شود. سوزش می تواند هنگام ادرار کردن، در حین رابطه جنسی یا حتی در هنگام استراحت نیز رخ دهد. شدت این علائم در عفونتهای مکرر واژن معمولاً بیشتر از عفونتهای ساده است و پاسخ کمتری به درمانهای مرسوم نشان میدهد.
2. ترشحات غیر طبیعی
تغییر در خصوصیات ترشحات واژن یکی از علائم مهم عفونت مکرر واژن است. ترشحات ممکن است غلیظ تر، رنگی تر یا بوی نامطبوعی داشته باشند. در عفونتهای قارچی، ترشحات معمولاً سفید و شبیه پنیر است، در حالی که در عفونتهای باکتریایی ممکن است خاکستری یا زرد باشد. بوی ماهی، کپک زده یا تند در ترشحات نشان دهنده عفونت باکتریایی است. مقدار ترشح نیز معمولاً افزایش می یابد و ممکن است به حدی باشد که استفاده مکرر از پد یا تامپون مورد نیاز باشد. این ترشحات ممکن است خونی یا قهوه ای باشد که نشان دهنده التهاب شدید یا آسیب به بافت های واژن است.
3. درد در هنگام ادرار
درد، سوزش یا ناراحتی هنگام ادرار کردن از علائم رایج عفونت مکرر واژن است. این درد ممکن است در ابتدا، حین یا بعد از ادرار احساس شود. گاهی اوقات درد آنقدر شدید است که فرد از ادرار کردن خودداری می کند که می تواند منجر به عفونت ادراری شود. احساس سوزش ممکن است تا چند دقیقه بعد از ادرار ادامه یابد. تکرر ادرار نیز ممکن است افزایش یابد، اما هر بار مقدار کمی ادرار دفع می شود. رنگ ادرار نیز ممکن است تیره تر یا کدرتر از حد معمول باشد.
4. تورم و قرمزی
تورم و قرمزی در نواحی خارجی دستگاه تناسلی از علائم قابل مشاهده عفونت مکرر واژن است. لابیا بزرگ و لابیا کوچک ممکن است متورم، قرمز و گرم احساس کنند. تورم ممکن است آنقدر شدید باشد که راه رفتن، نشستن یا پوشیدن لباس دردناک باشد. قرمزی ممکن است در اطراف ورودی واژن، ناحیه بین واژن و مقعد یا حتی در قسمت داخلی ران دیده شود.
تغذیه مناسب برای پیشگیری و درمان عفونت های مکرر واژن
تغذیه مناسب نقش بسیار مهمی در پیشگیری و درمان عفونت های مکرر واژن دارد. مصرف پروبیوتیک ها از طریق ماست طبیعی و سایر محصولات تخمیر شده به حفظ تعادل باکتری های مفید واژن کمک می کند. خانم دکتر گیتی غیاضی توصیه می کند که زنان مبتلا به عفونت های مکرر واژن باید رژیم غذایی غنی از پروبیوتیک ها را در برنامه روزانه خود بگنجانند.
کاهش مصرف قند و کربوهیدرات های ساده از اهمیت ویژه ای برخوردار است. زیرا قارچ ها از قند تغذیه می کنند و محیط شیرین زمینه رشد آنها را فراهم می کند. افزایش مصرف سبزیجات، میوه های سرشار از ویتامین C، مغزها و دانه ها به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند. مصرف کافی آب برای حذف سموم از بدن و حفظ رطوبت بافت ضروری است.
همچنین ویتامین های A، C، E و روی نقش مهمی در حفظ سلامت دستگاه تناسلی دارند. مصرف سیر، زنجبیل و کورکومین به دلیل خاصیت ضد قارچی و ضد باکتریایی آنها توصیه می شود.
آیا عفونت مکرر واژن مربوط به رابطه جنسی است؟آیا عفونت مکرر واژن مربوط به رابطه جنسی است؟
عفونت مکرر واژن رابطه پیچیده ای با جنسیت دارد. اگرچه این نوع عفونت ها لزوماً از راه جنسی منتقل نمی شوند، اما فعالیت جنسی می تواند احتمال ابتلا به آنها را افزایش دهد. تغییر شریک جنسی، رعایت نکردن بهداشت قبل و بعد از رابطه جنسی، استفاده از کاندوم های معطر یا روان کننده های حاوی مواد شیمیایی می تواند تعادل طبیعی واژن را مختل کند.
رابطه جنسی خشن یا طولانی مدت ممکن است به دیواره واژن آسیب برساند و اجازه ورود باکتری را بدهد. PH واژن نیز پس از رابطه جنسی تغییر می کند که می تواند محیط را برای رشد میکروارگانیسم های مضر مناسب کند. در برخی موارد، حساسیت به مایع منی شریک جنسی نیز میتواند باعث التهاب و عفونت بعدی شود.
درمان عفونت مکرر واژن
پزشکان حاذقی مانند دکتر خاتم گیتی غیاضی روش های درمانی مختلفی را برای درمان عفونت مکرر واژن با توجه به علت ناباروری پیشنهاد می کنند و گاهی اوقات ترکیبی از این روش ها استفاده می شود.
· درمان دارویی
درمان دارویی برای عفونت مکرر واژن بر اساس نوع میکروارگانیسم ایجاد کننده عفونت تعیین می شود. برای درمان عفونت های قارچی از داروهای ضد قارچی مانند فلوکونازول، کلوتریمازول و نیستاتین استفاده می شود. در موارد مقاوم، دورههای درمانی طولانیتر یا ترکیبی از چندین دارو ممکن است مورد نیاز باشد. آنتی بیوتیک هایی مانند مترونیدازول، کلیندامایسین و داکسی سایکلین برای عفونت های باکتریایی تجویز می شوند. در برخی موارد ممکن است ترکیبی از درمان خوراکی و موضعی مورد نیاز باشد. پیش آگهی درمان معمولاً مطلوب است، اما نیاز به صبر و پیگیری دقیق دارد.
● پروبیوتیک درمانی
پروبیوتیک درمانی یک راه طبیعی و موثر برای کنترل عفونت های مکرر واژن است. لاکتوباسیل های مفید موجود در پروبیوتیک ها به بازیابی تعادل طبیعی میکروبیوم واژن کمک می کنند. این باکتری های مفید با تولید اسید لاکتیک، PH واژن را در سطح اسیدی مطلوب نگه می دارند و از رشد میکروارگانیسم های مضر جلوگیری می کنند. پروبیوتیک ها را می توان به صورت کپسول خوراکی، شیاف واژینال یا با مصرف غذاهای تخمیر شده استفاده کرد. کپسولهای واژینال حاوی لاکتوباسیلوس مستقیماً روی محل عفونت اثر میگذارند و نتایج سریعتری میدهند. مدت درمان با پروبیوتیک ها معمولاً بین 7 تا 14 روز است، اما در موارد مقاوم ممکن است چندین ماه طول بکشد. ترکیب پروبیوتیک درمانی با درمان های دارویی معمولاً نتایج بهتری دارد. عوارض جانبی پروبیوتیک ها معمولا کم و گذرا هستند.
· درمان هورمونی
درمان هورمونی برای زنانی که عفونتهای مکرر واژن ناشی از تغییرات هورمونی است، ضروری است. در دوران یائسگی، کاهش استروژن باعث نازک شدن دیواره واژن و کاهش ترشحات طبیعی می شود که زمینه عفونت را فراهم می کند. کرم های حاوی استروژن به صورت موضعی در واژن استفاده می شوند و به بازیابی ضخامت و رطوبت دیواره واژن کمک می کنند. این درمان معمولا چند ماه ادامه دارد و نیاز به نظارت پزشک دارد. هورمون درمانی سیستمیک نیز در برخی موارد توصیه می شود، اما عوارض احتمالی آن باید در نظر گرفته شود. تنظیم دوز و نوع هورمون بر اساس شرایط فردی هر بیمار انجام می شود. پاسخ به هورمون درمانی معمولاً تدریجی است و ممکن است چند هفته طول بکشد. ترکیب هورمون درمانی با سایر روش های درمانی نتایج بهتری دارد.
·طب سنتی
طب سنتی روش های مختلفی را برای درمان عفونت های مکرر واژن ارائه می دهد. روغن درخت چای به دلیل خاصیت ضد قارچی و ضد باکتریایی آن به صورت رقیق برای شستشوی خارجی استفاده می شود. یک حمام نشسته با محلول سرکه سفید یا بی کربنات سدیم می تواند PH واژن را تنظیم کند. عسل طبیعی به دلیل خاصیت ضد میکروبی گاهی اوقات به صورت موضعی استفاده می شود. اسانس های گیاهی مانند اسطوخودوس و رزماری نیز دارای خواص ضد التهابی هستند. علاوه بر اینها، تکنیک های یوگا، مدیتیشن و کاهش استرس نیز با تقویت سیستم ایمنی به کنترل عفونت کمک می کند. استفاده از این روش ها باید زیر نظر پزشک و در کنار درمان های تایید شده انجام شود. برخی از این روش ها ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند.
بهترین پزشک برای درمان عفونت مکرر واژن؟بهترین پزشک برای درمان عفونت های مکرر واژن؟
اگر بارها با عفونت واژن مواجه شده اید و روش های مختلفی را امتحان کرده اید اما همچنان عفونت های مکرر دارید، باید با تجربه و دقت بالا به متخصص زنان مراجعه کنید. تشخیص صحیح علت عفونت و انتخاب درمان مناسب نیاز به مهارت پزشکی و تجربه بالا دارد.
در بین پزشکان مختلف، خانم دکتر گیتی غیاثی به خاطر رضایت بالای بیماران و تخصص ویژه اش در درمان عفونت های مزمن واژن شناخته شده است.
بسیاری از مراجعین پس از ناامید شدن از درمان های دیگر با مراجعه به دکتر قاضی بهبودی کامل را تجربه کرده اند. با مراجعه به آنها، دیگر نیازی به درمان های موقت یا خوددرمانی نخواهید داشت.
چه زمانی باید برای عفونت های مکرر واژن به پزشک مراجعه کرد؟
مراجعه به موقع به پزشک برای تشخیص و درمان عفونت مکرر واژن از اهمیت حیاتی برخوردار است. اگر علائم عفونت بیش از یک بار در ماه عود کند، قطعا نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. تب، لرز، درد شدید شکم یا کمر با علائم واژن نشان دهنده عفونت جدی تری است که نیاز به درمان فوری دارد. اگر زنان با وجود درمان، خونریزی غیرطبیعی، ترشحات بدبو یا بدتر شدن علائم را مشاهده کردند، باید فوراً با یک متخصص با تجربه مانند دکتر گیتی گیازی مشورت کنند.
اگر درمانهای خانگی یا داروهای بدون نسخه بعد از یک هفته جواب نداد، حتماً باید از پزشک خود کمک بگیرید. زنان دیابتی، باردار یا دارای نقص ایمنی باید با مشاهده اولین علائم عفونت های مکرر واژن به پزشک مراجعه کنند. علائم عفونت که در رابطه جنسی، ادرار یا فعالیتهای روزانه اختلال ایجاد میکنند نیز نیاز به ارزیابی حرفهای دارند.
از سوی دیگر، تغییر در الگوی قاعدگی، درد مداوم لگن، احساس سوزش شدید که با مسکنهای معمولی قابل تسکین نیست و ظهور زخم یا تاول در ناحیه تناسلی از علائم هشداردهنده محسوب میشوند. همچنین، اگر شریک جنسی علائم مشابهی داشته باشد، لازم است هر دوی آنها برای جلوگیری از انتقال عفونت به پزشک مراجعه کنند.
خلاصه عفونت مکرر واژن
عفونت مکرر واژن یک مشکل شایع اما قابل درمان است که با آگاهی، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب قابل کنترل است. شناخت علل مختلف این نوع عفونت ها از تغییرات هورمونی و ضعف سیستم ایمنی گرفته تا مصرف نادرست آنتی بیوتیک ها و رعایت نکردن بهداشت مناسب، اولین قدم پیشگیری است. علائم هشدار دهنده مانند خارش و سوزش شدید، ترشحات غیرطبیعی، درد در هنگام ادرار و تورم باید جدی گرفته شود.
نقش تغذیه مناسب، مصرف پروبیوتیک ها و کاهش قند در کنترل عفونت مکرر واژن غیر قابل انکار است. درمان این عارضه نیازمند رویکردی چندوجهی است که شامل درمان دارویی، پروبیوتیک درمانی، هورمون درمانی و استفاده از روش های طب مکمل است. همکاری با پزشک متخصص و پیشرو مانند دکتر. گیتی غیاضی و پیروی از دستورالعمل های درمانی، کلید موفقیت در غلبه بر عفونت های مکرر واژن است.